ایران اکونومیست - به گزارش ایران اکونومیست به نقل از روابط عمومی‌کتابخانه و موزه ملک; ایران از گذشته‌های دور تا امروز، مال‌داران و ثروتمندانی فراوان به خود دیده است که همه، نیک نمی‌اندیشیده‌اند. نیز نیک‌اندیشانی بسیار داشته است که مال به فراوانی نداشته‌اند. از میان آنان، ستارگانی درخشیده‌اند که هر دو دارایی، «مال» و «نیک‌اندیشی» را، با هم یکجا آورده‌اند. حاج حسین آقا ملک، بنیان‌گذار و واقف کتابخانه و موزه ملی ملک، همچنین اهداکننده و واقف چند میلیون متر مربع زمین در خراسان و تهران برای بهره‌گیری مردم و نیز بسیاری کارهای عام‌المنفعه دیگر، راه و رسم دل‌کندن و زیستن به نیکوکاری، دارایی و توانایی برای یاری به دیگران را به ما آموخت. او زمین وقف و هبه کرد، باغ‌های شخصی خویش را برای بهره‌گیری مردم اهدا کرد، به تجدید بنای شیرخوارگاه کمک رساند، شهریه و مستمری سالانه به مستمندان آبرومند و کارمندان از کارافتاده کهن‌سال اختصاص داد، کفالت نوباوگان را برعهده گرفت، دبستان و دبیرستان، بیمارستان، مسجد و حمام ساخت و قنات و چاه وقف کرد تا مردمان سرزمین‌اش از ثروتی که پدر برایش به یادگار گذارده بود، بهره بگیرند. او سرانجام در ششم آبان 1316 خورشیدی، هشتاد سال پیش، کتابخانه و موزه ملی ملک را بر بارگاه آسمانی امام رضا علیه‌السلام وقف تقدیم کرد تا همگان از سرچشمه وقف و نیکوکاری وی بهره‌مند شوند. دیگر وقف‌نامه‌های او که بیش‌تر، زمین‌هایی گسترده را در خراسان دربرمی‌گرفتند، در دهه‌های بعد سازمان یافته و تنظیم شدند.

کتابخانه و موزه ملی ملک، نخستین موزه وقفی- خصوصی ایران و یکی از شش کتابخانه بزرگ کشور در حوزه نسخه‌های خطی به شمار می‌آید. گنجینه‌ای که در گذشته، فخر بازار بین‌الحرمین تهران بود و امروز از پسِ هشت دهه روزگار پرحادثه، نگین انگشتری محوطه تاریخی باغ ملی تهران است. این مجموعه، دو بخش کتابخانه و موزه را با گنجینه‌ای از نفایس فرهنگی ایران از جمله نسخه‌های خطی، سکه‌ها، تمبرها، قالی‌ها و تابلوهای نقاشی تاریخی به همراه برترین آثار خوش‌نویسی و نگارگری تاریخ ایران در خود جای داده است.

سلسله‌جنبان کاروان نکویی

حاج حسین آقا ملک در 10 خرداد 1250 خورشیدی در تهران زاده شد. خانواده‌اش اصالتاً تبریزی و مجتهدزاده بودند. پدربزرگ‌اش، آقا مهدی اما به کسوت روحانیان درنیامد و در جنگهای ایران و روس به قشون دولتی پیوست. او که از دوستان میرزاتقی خان امیرنظام (امیرکبیر آینده) بود پس از جنگ به بازرگانی روی آورد. امیرنظام، همزمان با درگذشت محمد شاه قاجار، پیشکار ناصرالدین میرزای ولیعهد در آذربایجان بود. او توانست با گرفتن مبلغ 100هزار تومان از آقا مهدی به عنوان قرض، ولیعهد را به تهران آورده، بر تخت سلطنت بنشاند. آقا مهدی نیز در این زمان به تهران آمد و لقب ملک‌التجاری را از ناصرالدین شاه دریافت کرد. این لقب پس از آقا مهدی به فرزندش محمدکاظم رسید. او همچون پدر به دنیای تجارت وارد شد و فعالیت‌هایش به اقتضای زمانه، به وادی سیاست نیز کشیده شد.

حسین به همراه دو برادر و سه خواهر، در خانه چنین پدری پرورش یافتند. حسین همزمان با فراگیری علوم قدیمه، دور از چشم پدر که مدرسه‌های جدید را مخلّ دیانت میدانست، چندی به مدرسه فرانسوی آلیانس رفت تا زبان فرانسه بیاموزد. در آنجا با کسانی چون محمدعلی فروغی، ادیب و نخست‌وزیر دهه‌های بعد همدوره شد.

محمدکاظم ملک‌التجار، از راه تجارت و به ویژه زمین‌های گسترده‌ای که در خراسان خریداری کرده بود، ثروتی انبوه برای فرزندان به میراث گذاشت؛ اساس دارایی حاج حسین آقا ملک از این‌ها سرچشمه گرفت. او هنگامی که در 28 سالگی به دستیاری پدر برای اداره املاک خراسان به آن دیار سفر کرد، به روایت خویش، در مسیر همان سفر پس از تماشای نسخه‌ای از دیوان ابن یمین فریومدی شاعر سده ششم هجری در نیشابور و نیز آشنایی با پاره‌ای از نفایس حرم رضوی، به گردآوری نسخه‌های خطی و تشکیل کتابخانه علاقه‌مند شد. او حدوداً از سال 1287 خورشیدی، کتابخانه‌اش را در مشهد بنیان گذارد، و پس از وفات پدر با جابه‌جایی آن به خانه پدری در بازار بین‌الحرمین تهران، در اختیار اهل فضل و دانش قرار داد. حاج حسین آقا ملک گنجینه ارزشمندش را به همراه خانه پدری و اثاثیه آن در 6 آبان 1316 خورشیدی وقف آستان امام رضا (ع) کرد. این مجموعه، شامل هزاران نسخه نفیس خطی و چاپ سنگی، آثاری چون فرش‌ها، مبلمان، تابلوهای نقاشی، تمبر، سکه، آثار لاکی (روغنی)، خوشنویسی و نگارگری است. حاج حسین آقا ملک همچنین املاک و مستغلات فراوانی را در تهران و خراسان بر امور خیریه و عام‌المنفعه وقف و اهدا کرد و بدین ترتیب در جایگاه بزرگ‌ترین واقف تاریخ معاصر ایران نشست. این واقف فرهیخته و دوستدار فرهنگ، در سوم مردادماه سال 1351 خورشیدی در 101 سالگی از جهان چشم فروبست و در حرم امام رضا (ع) به خاک سپرده شد. بدین‌ترتیب تولیت موقوفات ملک به ویژه کتابخانه و موزه ملی ملک مستقیما در اختیار آستان قدس رضوی قرار گرفت. کتابخانه و موزه ملی ملک پس از درگذشت واقف، به فعالیت خود در همان مکان و گستره جغرافیایی در بازار تهران ادامه داد. در سال‌های پس از انقلاب اسلامی 1357، بافت جمعیتی، فرهنگی و اجتماعی بازار تهران به دگرگونی‌هایی اساسی دچار و بدین ترتیب تداوم حیات فرهنگی کتابخانه و موزه ملی در آن فضای جدید با تردیدهایی روبه‌رو شد. با دریافت همین مساله، آستان قدس رضوی، از وجود قطعه زمینی در محوطه تاریخی میدان مشق (باغ ملی کنونی) بهره جست که حاج حسین آقا ملک در زمان زندگی خویش با هدف گسترش کتابخانه و موزه در آنجا تدارک دیده و وقف کرده بود. عملیات ساختمانی در سال 1364 آغاز شد و ساختمان تازه با کاربری کتابخانه و موزه در هفت طبقه با بهره‌گیری از معماری اسلامی در سال 1376 گشایش یافت. کتابخانه و موزه ملی ملک بدین ترتیب 24 سال پس از درگذشت بنیان‌گذار و واقف، به ساختمان نو در محوطه میدان مشق منتقل شد. کتابخانه و موزه ملی ملک از آن روزگار تا امروز در این ساختمان زیبا که جلوه‌هایی تحسین‌برانگیز از معماری ایرانی- اسلامی را به نمایش گذاشته است، به مخاطبان کتابخانه و موزه خدمات فرهنگی می‌رساند.








منبع: ایران اکونومیست

مطالب پیشنهادی:
خبر بعدی:

کتاب جشنواره میرزا آقا تبریزی مرجعی غنی برای تغذیه گروه‌های نمایشی است

به گزارش خبرانلاین از تبریز، سیروس همتی برگزاری نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی را اتفاقی مبارک دانست و افزود: برپایی این رویداد می تواند فرهنگ، آیین، ملی و مهمتر از همه زبان آذری را برای همگان به ویژه نسل های بعدی زنده نگه دارد.

وی ابراز کرد: پیش از این داور و بازبین برخی از جشنواره های آذربایجان بوده ام که مایه بسی خرسندی است، در این رویدادها با چراهایی بسیار مواجه شده ام که یکی از آنها چرایی نبود آثاری به زبان آذری با ویژگی های بومی و ملی بوده که در پاسخ اش گفته اند متن خوبی در حوزه نمایشنامه نویسی نداریم.

داور نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی ادامه داد: این رویداد می تواند تاثیر بسزایی در راستای افزایش نمایشنامه های بومی داشته باشد و جواب چراها را به حداقل رساند.

همتی با اشاره به چاپ کتاب جشنواره اضافه کرد: فکر می کنم با چاپ متون نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی شاهد غنی سازی نمایشنامه خواهیم بود، از سوی دیگر این امر می تواند فرهنگ، آیین، مرامها و سنت ها را زنده نگه داشته  و به نسل های بعدی انتقال دهد.

داور نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی اذعان داشت: کتاب این رویداد می تواند رفرنس یا مرجعی برای منبع  تغذیه ی گروه های نمایشی باشد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به پتانسیل های فرهنگی تبریز در حوزه هنرهای نمایشی توضیح داد: تبریز دارای استعدادهای شکوفا و پتانسیل های قوی است، به نظر برگزاری این جشنواره می تواند دیار اولین ها را در سال های آتی به عنوان قطب و مرکز تئاتر شهرها و حتی کشورهای همجوار معرفی کند.

همتی این جشنواره را رویدادی جدی و مهم برای مجریان عرصه فرهنگ و هنر دانست و گفت: امیدوارم این جریان از سال های بعدی مورد حمایت نهادها و مسئولان ذیربط کشوری قرار گیرد چراکه این جشنواره می تواند جایگاه فرهنگ و زبان آذری را حفظ کند.

داور نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با آثار ارسالی توضیح داد: برخی از نمایشنامه نویسان بدون توجه به سرفصل و محورهای جشنواره در فراخوان آثار نامرتبطی برای داوری ارسال کرده بودند که جای بسی تاسف است.

وی ادامه داد: حال آنکه چندی از آنها نمایشنامه خوبی بود ولی اصلا فرهنگ آذربایجان در آن آثار قید نشده بود و حتی اثری از شخصیت های ماندگار دینی، مذهبی و ملی دیده نمی شد.

همتی اضافه کرد: به عنوان یکی از داوران نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی به هنرمندان این عرصه توصیه می کنم از سال های آتی آثار مرتبط به این رویداد بفرستند و سرفصل های فراخوان را رعایت کنند.

داور نخستین جشنواره ملی نمایشنامه نویسی میرزا آقا تبریزی در بخش دیگری از سخنان خود در رابطه با استقبال خوب هنرمندان افزود: نزدیک ۳۵ نمایشنامه خواندم که به راحتی می توان ۱۰ نمایشنامه ای که جایگاه والایی دارند نام ببرم.

همتی خاطر نشان کرد: امیدوارم این جشنواره با حضور جوانان باانگیزه و همت مسئولین جایگاه خود را حفظ کرده و در راستای غنی سازی فرهنگ آذربایجان بیش از پیش موفق باشد.

۴۶

کد خبر 1270615

هرکس گول بخورد وثوق‌الدوله این دوره می‌شود/از کجا معلوم مذاکرات به نتیجه برسد حرم امام رضا، بقیع نشود؟/اینکه مدام میانجی می‌فرستند برای همین است که ما در برجام باقی بمانیم

اگر آمریکا به ایران حمله کند، اسرائیل گروگان ماست/همه جاده‌ها برای آقای روحانی صاف است/اصلا نفت نفروشیم، چرا فکر می‌کنید مملکت گیر می‌کند؟/چند نفر از بخش خصوصی متخلف را بگیرند و اعدام کنند

آغاز مذاکره با سه گزینه خارجی/دومربی داخلی مدنظر مسئولان پرسپولیس

منبع این خبر، وبسایت iraneconomist.com است و سایت «خبربان» مسئولیتی در قبال محتوای آن ندارد. چنانچه این خبر را شایسته تذکر می‌دانید، خواهشمند است کد ۲۲۳۴۳۸۵۱ را به همراه موضوع به آدرس info@porsyar.com ارسال فرمایید.
با عنایت به اینکه سایت «خبربان» مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوی خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع مطلب و کاربران است.

دیگر خبرها

  • کتابخانه ملی عضو «ایکوم» جهانی می‌شود
  • مصطفی حسین‌خانی غایب انتخابی تیم ملی کشتی آزاد
  • دکتر ملک محمدی:حسین خانی به دلیل مصدمیت زانو از حضور در انتخابی تیم ملی معاف است
  • پخش مستند جنجالی درباره مهندس بازرگان از تلویزیون
  • یک گذر و ده‌ها پیچ و خم؛ طرح احداث گذر آقا نجفی تا تعیین تکلیف نهایی متوقف است
  • زندگینامه و گزیده دیوان ملک‌الشعرای بهار منتشر شد
  • پخش مستند جنجالی درباره مهندس بازرگان به همراه بحث از تلویزیون
  • روایت صریح و بی‌پرده از بازرگان به تلویزیون می آید
  • پخش تلویزیونی مستند راه طی شده درباره مرحوم مهندس مهدی بازرگان
  • اعتماد ویژه رهبر انقلاب و شهید بهشتی به مرحوم قدیریان/ کتاب خاطرات حاج احمد رونمایی شد
  • انتشار گزیده دیوان ملک‌الشعرای بهار در ۲ جلد
  • ماجرای دفاع شهید قدوسی از حاج احمد قدیریان
  • گزیده دیوان ملک‌الشعرای بهار منتشر شد
  • زندگی نامه بازرگان به تلویزیون می آید
  • پخش مستندی درباره مهندس بازرگان از صدا و سیما
  • روایت صریح از بازرگان در «به اضافه مستند»
  • پخش تلویزیونی مستند «راه طی شده» با موضوع مهدی بازرگان
  • کنگره ۵۴۰۰ شهید کردستان|ناگفته‌هایی از حماسه‌های حاج حسین خرازی در دیار مجاهدت‌های خاموش
  • پخش مستند «مهندس بازرگان» از تلویزیون